| |
Granit to często
spotykana, lita, kwaśna skała magmowa -
głębinowa, średnio- lub grubokrystaliczną,
częściej średniokrystaliczna. Ma budowę
jawnokrystaliczną na skutek środowiska
głębinowego w jakim powstał.
Według
definicji zaproponowanej przez podkomisję
Międzynarodowej Unii Nauk Geologicznych (IUGS)
granit jest skałą zawierającą 80-100%
objętościowych kwarcu,
skaleni alkalicznych i
plagioklazu w proporcjach przedstawionych na
diagramie klasyfikacyjnym (rys. obok) oraz 0-20%
objętościowych minerałów akcesorycznych.
Wśród
minerałów głównych zawartość kwarcu powinna
stanowić 20-60% objętościowych skały, a udział
skaleni alkalicznych powinien wynosić 65-90%
objętościowych całkowitej zawartości skaleni w
skale.
W skład granitu wchodzą: ortoklaz, plagioklaz,
kwarc, biotyt, rzadziej muskowit i amfibole
(hornblenda, barkevikit, arfvedsonit, riebeckit,
rzadziej pirokseny (hipersten, diopsyd, diallag,
egiryn) oraz w niewielkich ilościach również
minerały akcesoryczne: apatyt, cyrkon, monacyt,
ksenotym, turmalin, beryl, tytanit, rutyl,
anataz, magnetyt, allanit, fluoryt, granat i
inne.
Granit odznacza się wyraźnym ciosem, zwykle w
trzech prostopadłych kierunkach, co ułatwia jego
wietrzenie,
a także eksploatację.
Wietrzejąc tworzy charakterystyczne skałki,
owalne lub kuliste bloki skalne, niekiedy
gołoborza, a w warunkach wietrzenia chemicznego
w ciepłym i wilgotnym klimacie - "kaszę
granitową".
Granit
przybiera różne barwy, takie jak szara,
białoróżowa, zielona, czerwona, czarny i inne.
Ze względu na łatwość otrzymania dużych bloków,
cięcia i polerowania oraz bogatą i piękną
kolorystykę używany jest w budownictwie jako
kamień budowlany i dekoracyjny.
W Polsce granity występują na powierzchni ziemi
na Dolnym Śląsku oraz w Tatrach, natomiast w
głębokim podłożu również w pasie od Zawiercia do
Krakowa i w północno-wschodniej Polsce. Masywy
dolnośląskie, to: masyw karkonoski, masyw
strzegomski,
masyw strzeliński, masyw
kłodzko-złotostocki, masyw kudowski, masyw
Żulowej.
W Polsce obecnie granity eksploatowane są z
masywów: karkonoskiego, strzelińskiego,
żulowskiego i strzegomskiego(Strzegom-Sobótka). |
|
|